Лекција 9: Младински медиумски активизам

Вовед

Младинскиот активизам отсекогаш претставувал моќна движечка сила за општествени промени, а во современата ера, со појавата на дигиталната технологија, тој добива нови форми и можности. Оваа лекција нуди кратка дефиниција за младинскиот активизам, неговите основни форми, клучни современи примери, предизвиците што ги носи, особено во однос на новите технологии и социјалните мрежи, како и неговото значење во општеството. Дополнително, лекцијата ги обработува наодите од најновото истражување на ADMe групата во Виена, кое покажува дека социјалните мрежи ја поттикнуваат информираната одлука само кај поединци со развиена политичка свест, критичко размислување и претходно совладани медиумски и истражувачки вештини. Можеме да заклучиме, иако социјалните мрежи нудат огромни можности за младински активизам, нивната улога е двострана. Лекцијата завршува со дискусија за тоа дали дигиталниот активизам преку социјалните медиуми ја продлабочува или ја попречува нашата политичка и информативна свест, и како да го искористиме полниот потенцијал на дигиталната ера преку овладување не само на новите технологии, туку и на критичката медиумска писменост и активно граѓанско учество.

Младински активизам: дефиниција и влијание

Младинскиот активизам претставува активно учество на младите во напори за промовирање општествени промени. Тој опфаќа широк спектар на активности, како што се протести, кампањи за застапување, подигнување свест, граѓанско учество и волонтирање. Иако често се поврзува со јавни демонстрации, младинскиот активизам вклучува и посуптилни форми на ангажман, како што се образовни иницијативи и развој на вештини за граѓанско учество. Дефиницијата со текот на времето се проширува и денес опфаќа разновидни пристапи за поттикнување активно граѓанство.

Младинскиот активизам е клучен за напредокот на општеството. Младите носат нови перспективи, енергија и посветеност за решавање на општествени прашања. Нивното учество придонесува за оформување на идното лидерство и за одржување на демократското учество. Како што истакнува научникот Рон Касимир, состојбата на младите директно влијае врз амбициите и предизвиците на општеството, што уште повеќе ја нагласува важноста на нивниот активизам. 

Дигиталната ера го трансформираше младинскиот активизам со тоа што обезбеди нови алатки за ангажирање, како што се социјалните медиуми. Сепак, таа исто така носи и предизвици, како што се: одржување на долгорочна посветеност, надминување на дигиталниот јаз, и спротивставување на надзорот од страна на државата.

И покрај овие пречки, младите активисти продолжуваат да ги користат дигиталните платформи за да ги засилат своите гласови и да поттикнат промени. Како идни лидери, младите мора да го прифатат активизмот, препознавајќи го неговиот потенцијал да одговори на предизвиците на 21. век и да изгради подобар свет за нивните заедници и пошироко.

Влијанието на социјалните мрежи врз обликувањето на нашиот свет

Социјалните мрежи значително го обликуваат нашиот свет – тврдење што е добро поткрепено со реални настани во Обединетото Кралство и САД  Брекзит и изборната победа на Доналд Трамп. Овие примери покажуваат како платформите за социјални медиуми станале клучни алатки за влијание врз јавното мислење и политичките резултати. Cambridge Analytica одигра значајна улога и во референдумот за Брекзит и во изборот на Доналд Трамп, користејќи податоци од Facebook за да таргетира неопределени или неактивни гласачи преку високо персонализирани онлајн кампањи. Нивните стратегии ги мобилизираа пасивните гласачи во Брекзит, а во САД придонесоа за потиснување на потенцијални гласови за Хилари Клинтон, значително влијаејќи врз конечниот исход.

Извор: BBC.
Повеќе информации за овој случај се дадени во кратко видео продуцирано од BBC. 

Во поново време, улогата на социјалните мрежи во обликувањето на политичките наративи беше очигледна преку вклученоста на Илон Маск за време на последните избори. Користејќи ја својата платформа, X (поранешен Twitter), Маск ја засили дезинформацијата, вклучително и фалсификувано видео за Камала Харис, кое собра меѓу 120 и 130 милиони прегледи. Иако Маск тврдеше дека видеото само го пресподелил, тој не го означи јасно како лажно, оставајќи многу гледачи неинформирани за неговата неавтентичност.

Овие случаи ја нагласуваат огромната моќ на социјалните мрежи да влијаат врз одлуки поврзани со чувствителни прашања. Сепак, тоа не значи дека општеството влегло во Орвеловска дистопија каде што мислењата лесно се манипулираат. Цврсто вкоренети уверувања, како што се спротивставување на смртна казна или поддршка за демократски системи, остануваат отпорни на надворешно влијание. Но, кај неодлучни или контроверзни теми – како што се изборните преференции или јавните здравствени политики  социјалните мрежи претставуваат огромна арена за политичка манипулација

Заклучокот е јасен: социјалните мрежи имаат значајна улога во обликувањето на јавното мислење и политичкиот пејзаж, дури и во добро воспоставени демократии. Ова отвора суштински прашања за етичката употреба на ваквите платформи и потребата од заштитни механизми за да се заштити јавниот дискурс од прекумерна манипулација.

Младински активизам и социјални медиуми

Широката употреба на социјалните мрежи е релативно нов феномен  платформите како Facebook, YouTube и TikTok се појавија во последниве две децении. Разбирањето на нивните долгорочни ефекти бара време, но некои обрасци веќе се очигледни. Извештај од Европската комисија истакнува дека младите сè повеќе време поминуваат онлајн, користејќи социјални мрежи – особено приватни платформи за пораки како Instagram и Messenger – како свој примарен извор на вести. Сепак, над 40% од младите секојдневно се среќаваат со лажни вести, а многу малку од нив ја проверуваат точноста на таквите информации. Голем дел немаат доволна медиумска писменост, што ги прави подложни на дезинформации и манипулации.

Овој тренд доведе до предвидувања на дистописки сценарија: општество составено од политички апатични и лесно манипулирани поединци, контролирани од елити преку технологија. Историските споредби го нагласуваат контрастот со минатите ери на младински активизам, како што беа движењата за граѓански права или антивоените протести во 1960-тите. Критичарите тврдат дека денешната младина е поцентрична кон себеси и помалку ангажирана граѓански.

Други го оспоруваат ова гледиште, сугерирајќи дека младинскиот активизам еволуирал. Наместо традиционално учество, младите денес се вклучуваат преку социјални медиуми, волонтерска работа и нетрадиционални движења. Платформи како Facebook и Twitter нудат алатки за активизам, но одржувањето долгорочен ангажман останува предизвик. Додека мал дел од младите користат социјални мрежи за унапредување на политичката свест, повеќето се ограничени на содржини за забава или пасивно користење, што го намалува позитивното влијание.

Социјалните медиуми станаа клучни алатки за младинскиот активизам, нудејќи невидени можности за граѓанско учество и политичка мобилизација. Сепак, нивната ефикасност и понатаму се предмет на дебата. Истражувањата покажуваат дека младите користат платформи како Facebook и Twitter за олеснување на активизмот, но одржувањето долгорочна мотивација и ангажман останува тешко.

Facebook и Twitter имаат различни улоги во активизмот. Facebook често служи како центар за создавање групи фокусирани на конкретни каузи. Но, одржувањето на интересот кај членовите со тек на време е тешко. Twitter, пак, поттикнува поширока интеракција меѓу корисници кои дискутираат на различни теми. Оваа динамика поттикнува моментален ангажман, но не секогаш резултира со конкретни промени, па често го сведува активизмот на симболично или површно ниво.

Обидите на владите да го ограничат интернетот – како рестрикциите на веб-страници во Тунис и петдневниот прекин на интернетот во Египет – само ја зајакнаа решителноста на демонстрантите. И покрај овој потенцијал, користењето на социјалните медиуми има значајни ограничувања. Истражување на групата ADMe во Виена истакнува дека поголемиот дел од младите ги користат социјалните мрежи главно за забава, а малкумина се ангажираат со политичка содржина. Политички активните корисници најчесто веќе имаат развиена политичка свест. Наспроти тоа, поголем дел од младите без таква основа стануваат жртви на алгоритми што создаваат „филтер-балони“, ограничувајќи ги на тесен, повторлив и често пристрасен спектар на информации.

Овој феномен го отежнува развојот на критичко размислување кај младите корисници. Наместо да поттикнува информирано вклучување, социјалните мрежи често придонесуваат за површно разбирање и ширење на дезинформации. Само оние кои поседуваат вештини за критичка анализа и активно бараат разновидни извори на информации можат да ги искористат социјалните мрежи за значајно учење.

 За останатите, овие платформи можат да доведат до интелектуален застој, зајакнувајќи поедноставени ставови и обесхрабрувајќи подлабока политичка свесност. Вкупното влијание на социјалните мрежи врз младинскиот активизам е, според тоа, измешано. Иако овие алатки имаат потенцијал да го трансформираат ангажманот, нивната ефективност во голема мера зависи од претходното знаење и вештини на корисникот. Аналогијата со шрафцигер од марката Hilti добро ја илустрира оваа динамика: моќна
алатка може да биде ефективна само ако корисникот знае како да ја користи. За мнозинството млади, кои немаат соодветна „обука“ или искуство, социјалните мрежи често претставуваат пречка, наместо поттик за политичко зајакнување.

Можеме да заклучиме, иако социјалните мрежи нудат огромни можности за младински активизам, нивната улога е со две острици. Тие можат да ја продлабочат политичката и информативната свест кај мал број информирани корисници, или пак да придонесат за интелектуална изолираност и површност кај мнозинството. За да се искористи нивниот целосен потенцијал, не е доволно само пристап до технологија  неопходна е и критичка медиумска писменост и активно вклучување во разновидни перспективи.